Girişimlerin Yüzde 97’si KOBİ Ama Krediden Aldığı Pay Yüzde 26’da Kaldı

Türkiye ekonomisinin bel kemiğini oluşturan küçük ve orta boy işletmeler (KOBİ), sayısal ve ekonomik ağırlıklarına karşın bankacılık kredilerinden sınırlı pay almaya devam ediyor. Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK) verilerine göre, 2025 yılında KOBİ’lere kullandırılan krediler yüzde 45,1 artışla 6 trilyon 218 milyar liraya yükseldi. Ancak toplam kredi hacmi içindeki payı yüzde 26,2’de kaldı.

Girişimlerin Yüzde 96,6’sı KOBİ

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre Türkiye’deki 3 milyon 928 bin girişimin yüzde 96,6’sını KOBİ’ler oluşturuyor. Bu işletmeler istihdamın yüzde 68,5’ini, üretimin yüzde 39,8’ini, cironun yüzde 44,1’ini ve katma değerin yüzde 41,2’sini gerçekleştiriyor. Buna rağmen finansmana erişimde büyük işletmelere kıyasla dezavantajlı konumlarını sürdürüyorlar.

Kredi Pastası Büyüdü, Pay Değişmedi

2025 yılı sonunda bankacılık sektörünün toplam kredi hacmi 23 trilyon 714,6 milyar liraya ulaştı. KOBİ kredileri de bu artışa paralel büyüdüğü için, KOBİ’lerin toplam krediler içindeki payı önceki yılla aynı seviyede kaldı. Finansal kaynakların önemli bir bölümü, yatırım kapasitesi daha yüksek olan büyük işletmelere yönelmeye devam etti.

Yabancı Para Krediler Daha Hızlı Arttı

KOBİ kredilerinin 5 trilyon 56,5 milyar lirası TL, 1 trilyon 161,6 milyar lirası ise yabancı para cinsi kredilerden oluştu. Yıllık bazda TL krediler yüzde 43,5 artarken, yabancı para kredilerdeki artış yüzde 52,7 ile daha yüksek gerçekleşti. En hızlı kredi büyümesi yüzde 67 ile orta büyüklükteki işletmelerde görüldü.

Sorunlu KOBİ Kredileri Dikkat Çekiyor

2025 yılında takibe düşen toplam krediler yüzde 101,8 artışla 592,4 milyar liraya yükselirken, KOBİ’lere ait sorunlu krediler yüzde 131,7 artışla 200,5 milyar liraya ulaştı. Böylece KOBİ’lerin takibe düşen krediler içindeki payı yüzde 29,5’ten yüzde 33,8’e çıktı. Sektördeki sorunlu kredilerin üçte birinden fazlası KOBİ’lere ait hale geldi.

Mikro İşletmeler Ağırlıkta

KOBİ’lerin büyük bölümü mikro işletmelerden oluşuyor. Çalışan sayısı 1-9 arasında olan mikro işletmeler, 3 milyon 504 bin adede ulaşarak tüm girişimlerin yüzde 88,9’unu oluşturuyor. Küçük işletme sayısı 364 bin, orta ölçekli işletme sayısı ise 59 bin seviyesinde bulunuyor.

İhracat ve Ar-Ge’de de KOBİ Etkisi

KOBİ’ler toplam ihracatın yüzde 29,6’sını, ithalatın ise yüzde 15,9’unu gerçekleştiriyor. Ayrıca 2024 yılında şirketlerin Ar-Ge harcamalarının yüzde 28,8’i KOBİ’ler tarafından yapıldı. Ar-Ge personelinin yüzde 43,7’si de KOBİ’lerde istihdam edildi.

Uzmanlara göre, KOBİ’lerin ekonomideki güçlü rolüne rağmen finansmana erişimde yaşadığı bu dengesizlik, büyüme ve rekabet gücü açısından yapısal bir sorun olmaya devam ediyor.