Maaş hesabı sil baştan! Emekliler için yeni zam sistemi geliyor

Türkiye’de Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) kapsamında emekli, dul ve yetim aylığı alan dosya sayısındaki artış, emekli maaş sisteminde kapsamlı değişiklik beklentisini beraberinde getirdi. Artan mali yük ve aktüeryal denge tartışmaları çerçevesinde hükümetin yeni bir reform süreci için komisyon oluşturduğu bildirildi. Çalışmaların, mevcut maaş hesaplama yapısı ve zam mekanizmalarına odaklandığı ifade ediliyor.

Üçlü Hesaplama Yapısı Tartışılıyor

Mevcut uygulamada emekli maaşları, sigortalının çalışma dönemine göre üç ayrı zaman dilimi üzerinden hesaplanıyor. 1999 öncesi, 2000–2008 arası ve 2008 sonrası dönemler için farklı aylık bağlama oranları ve katsayılar kullanılıyor. Uzmanlar, bu karma yapının emekliler arasında maaş farklılıklarını artırdığına dikkat çekiyor.

Yeni düzenleme tartışmalarında, üçlü sistem yerine daha sade bir hesaplama modeline geçilmesi önerileri öne çıkıyor. Tek bir hesaplama formülü ve sabit aylık bağlama oranı seçenekleri üzerinde duruluyor.

Zam Mekanizmasında Ortak Model Arayışı

Emekli maaş artışlarında uygulanan farklı yöntemler de reform başlıkları arasında yer aldı. Hâlihazırda SSK ve Bağ-Kur emeklileri enflasyon oranında artış alırken, memur emeklileri toplu sözleşme hükümlerine tabi bulunuyor. Bu yapı, dönemsel zam oranlarında farklılığa neden oluyor.

Ekonomi çevrelerinde, tüm emeklileri kapsayan ortak bir artış formülü geliştirilmesi ya da maaşların daha sık güncellenmesi yönünde değerlendirmeler yapılıyor.

Prim Gün Sayısının Etkisi Gündemde

Maaş hesaplama sisteminde prim tutarı ve gün sayısı ilişkisi de ele alınan konular arasında yer aldı. Mevcut yapıda ödenen prim miktarının belirleyici olduğu, uzun süre çalışan bazı sigortalıların beklenen seviyede maaş alamadığı yönünde değerlendirmeler bulunuyor.

Yeni model arayışlarında, prim gün sayısının aylık hesaplamasında daha güçlü bir kriter haline getirilmesi seçenekleri tartışılıyor.

Güncelleme Katsayısı ve Yıl Farkları

Emeklilik yılına bağlı maaş farklılıkları, güncelleme katsayısında kullanılan ekonomik göstergelerden kaynaklanıyor. Enflasyon ve büyüme oranlarındaki değişim, farklı yıllarda emekli olanlar arasında gelir farkı oluşturabiliyor.

Uzman görüşlerinde, daha öngörülebilir ve istikrarlı bir güncelleme katsayısı uygulanmasının sistemdeki dalgalanmayı azaltabileceği ifade ediliyor.

Taban Maaş Uygulaması Değerlendiriliyor

Son yıllarda uygulanan taban maaş sistemi, düşük aylık alan emekliler için koruyucu bir mekanizma olarak öne çıktı. Ancak kök maaş ile taban maaş arasındaki farkların yeni dengesizliklere yol açtığı yönünde değerlendirmeler yapılıyor.

Alternatifler arasında kademeli artış modelleri ve kök maaş odaklı düzenlemeler yer alıyor.

SSK ve Bağ-Kur Norm Birliği

Sosyal güvenlik sisteminde SSK ve Bağ-Kur arasındaki prim gün şartları ve maaş bağlama kriterleri de reform gündeminde bulunuyor. Bağ-Kur sigortalıları için uygulanan prim gün sayısında değişiklik yapılmasına yönelik beklentiler kamuoyunda tartışılıyor.

Komisyon çalışmalarının tamamlanmasının ardından, emekli maaş sistemine ilişkin olası düzenlemelerin yasal süreçle netleşmesi bekleniyor. Reform başlıklarının, mali sürdürülebilirlik ve gelir dengesi ekseninde şekillenmesi öngörülüyor.