Connect with us

Araştırma ve Raporlar

TEMA UYARIYOR: KANUN KORUMAZSA MADEN YAŞATMAZ!

-“Doğal varlıkları, gıda güvenliğini ve kültürel değerleri tehdit ettiğini” vurguladığı madencilik faaliyetlerine karşı bir politika belgesi hazırlayan TEMA Vakfı, “madenciliğe kapalı alanların kanunlarla belirlenmesini” öneriyor. İncelemeleri sonucunda elde ettiği “24 ilde 20 bin civarında maden ruhsatı olduğu” bilgisini kamuoyuyla paylaşan Vakıf, “ruhsatlarda bütünsel bir bakış açısı gözetilmediğini ve kümülatif etkilerin göz önüne alınmadığını” kaydetmişti.

-TEMA Vakfı Yönetim Kurulu Başkanı Deniz Ataç,  “Madenciliğe kapalı alanları kanunlarla belirleyip, belirlenen bu alanlarda arama faaliyetleri de dahil herhangi bir madencilik çalışmasına izin vermemek, doğal varlıkları, biyolojik zenginliği, yaban hayatını, tarım ve mera alanlarını, kıyıları ve içme suyu havzalarını madencilik faaliyetlerinden korumanın tek yoludur. Kanun korumazsa maden yaşatmaz.” diyor.

 

Giresun’un Şebinkarahisar ilçesindeki maden atık toplama havuzu.

2019 yılından beri sürdürdüğü “maden ruhsatlarının dağılımını gösteren harita çalışmaları sürecinde” Çanakkale, Balıkesir, Muğla, Tekirdağ, Kırklareli, Afyonkarahisar, Kütahya, Uşak, Zonguldak, Bartın, Eskişehir, Karaman, Kahramanmaraş, Erzincan, Tunceli, Ordu, Tokat, Artvin, Erzurum, Bayburt, Şırnak, Siirt, Batman ve Sivas’ta yaklaşık 20 bin maden ruhsatı bulunduğunu belirleyen TEMA Vakfı; bu 24 ildeki ortalama ruhsatlılık oranının yüzde 63 olduğunu açıklamıştı.

MADENCİLİĞE KAPALI ALANLAR KANUNLA BELİRLENMELİ…
“Ruhsatların ormanlar, korunan alanlar, tarım ve mera alanları ve kültür varlıklarıyla ilişkisini inceleyen” ve “gözler önüne serdiği tablonun doğayı, suyu, toprak varlığını, sağlığı ve gıda güvencesini” tehdit ettiğini vurgulayan TEMA, hazırladığı politika belgesinde “madenciliğe kapalı alanların kanunlarla belirlenmesi gerektiğinin” altını çiziyor.

TEMA Vakfı Yönetim Kurulu Başkanı Deniz Ataç,  “Madenciliğe kapalı alanları kanunlarla belirleyip, belirlenen bu alanlarda arama faaliyetleri de dahil herhangi bir madencilik çalışmasına izin vermemek, doğal varlıkları, biyolojik zenginliği, yaban hayatını, tarım ve mera alanlarını, kıyıları ve içme suyu havzalarını madencilik faaliyetlerinden korumanın tek yoludur. Kanun korumazsa maden yaşatmaz.” diyor. 

KALICI SAĞLIK SORUNLARI; SOSYO-EKONOMİK VE KÜLTÜREL YAŞAMDA OLUMSUZ ETKİLER
TEMA Vakfı Yönetim Kurulu Başkanı Deniz Ataç; “Madencilik çalışmalarına yönetmelikler ve ilke kararları ile kısıtlamalar getirilmeye çalışılsa da, kolayca değiştirilebilen bu düzenlemeler doğayı ve insan sağlığını güvencesiz ve korumasız bırakmaktadır. Madencilik çalışmaları, binlerce yılda oluşan üst toprağın, geliştiği ana kayadan bağlantısının koparılması, işletme sırasında kullanılan yoğun su tüketimi ve neden olduğu kimyasal kirlilikle; bulunduğu bölgede kalıcı sağlık sorunları, sosyo-ekonomik ve kültürel yaşamda olumsuz etkiler bırakmaktadır.” diyor.

KORUMANIN TEK YOLU KANUN…
Madencilik faaliyetlerinin neden olduğu bu tehditlerin önlenmesi ormanların, korunan alanların, verimli tarım ve mera arazilerinin, içme suyu havzalarının, yerel kültürün ve yerleşim bölgelerinin madenciliğin zararlarından korunmasıyla mümkün olacaktır.” tespitini ortaya koyan Ataç, şu ifadelerle uyarıyor: “Birleşmiş Milletler Çevre Ajansı (UNEP) tarafından belirtildiği ve birçok ülke tarafından da uygulandığı gibi madenciliğe kapalı alanları kanunlarla belirleyip, belirlenen bu alanlarda arama faaliyetleri de dahil herhangi bir madencilik çalışmasına izin vermemek, doğal varlıkları, biyolojik zenginliği, yaban hayatını, tarım ve mera alanlarını, kıyıları ve içme suyu havzalarını madencilik faaliyetlerinden korumanın tek yoludur. Kanun korumazsa maden yaşatmaz.”

Artvin’de bir mera. TEMA Vakfı, burası gibi tabiat harikası yerlerin madencilikten korunması için yasal düzenleme yapılması gerektiğinin altını çiziyor.

TEMA VAKFI MADENCİLİĞE KAPALI ALANLAR POLİTİKA BELGESİ
TEMA Vakfı’nın hazırladığı Madenciliğe Kapalı Alanlar Politika Belgesi’nde; ekosistemin sürdürülebilirliği, biyolojik çeşitlilik, yaban hayatının devamlılığı, içilebilir su ile güvenli gıdaya ulaşabilmek için aşağıdaki alanların madenciliğe kapatılması öneriliyor:
-Orman amenajman planlarında ana işletme amacı; doğa koruma, erozyonu önleme, iklimi koruma, su üretimi, toplum sağlığı, estetik, ekoturizm ve rekreasyon, ulusal savunma ve bilimsel işlevleri yerine getirme olarak belirlenmiş orman alanları.
-Korunan alanların tümü;
*2873 Sayılı Milli Parklar Kanunu’na istinaden; milli parklar, tabiat parkları, tabiat anıtları,
*2872 Sayılı Çevre Kanunu; Özel Çevre Koruma Bölgeleri,
*4915 Sayılı Kara Avcılığı Kanunu; Yaban Hayatı Koruma Sahaları, Yaban Hayatı Geliştirme Sahaları ve Yaban Hayvanı Yerleştirme Alanları,
*2863 Sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu; kültür varlıkları, tabiat varlıkları, sit alanları.
-Uluslararası Sözleşmelerle Korunan Alanlar;
*Biyosfer rezerv alanları,
*Ramsar alanları.
-Bilimsel çalışmalarla belirlenmiş Önemli Doğa, Kuş ve Bitki Alanları gibi Potansiyel Korunan Alanlar. (Koruma statüsü kazandırılarak.)
-Tarım alanları;
*5403 Sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanununa istinaden; mutlak tarım arazileri, özel ürün arazileri, dikili tarım arazileri ile büyük ovalar,
*4342 Sayılı Mera Kanunu kapsamında belirlenmiş endemik veya nadir bulunan lokal yayılışa sahip türler ile yaygın yayılışlı olmakla birlikte lokal coğrafi ırkların bulunduğu mera/otlak, çayır, yaylak ve kışlak alanları,
*3573 Sayılı Zeytin Kanunu ile sınırları çizilen zeytin alanları.
-Tüm koruma mesafeleri ile içme suyu havzaları.
-Sulak alanlar. (Ramsar Alanları, ulusal ve mahalli öneme haiz sulak alanlar.)
-Kıyı alanları ve deniz koruma alanları. (Deniz çayırlarının ve kumul alanlarına koruma statüsü kazandırılarak.)
-Bilimsel çalışmalarla belirlenmiş önemli doğa, kuş ve bitki alanları gibi potansiyel korunan alanlar. (Koruma statüsü kazandırılarak.)

TEMA Vakfı, hazırladığı Madenciliğe Kapalı Alanlar Politika Belgesi’nde “ekosistemin sürdürülebilirliği, biyolojik çeşitlilik, yaban hayatının devamlılığı, içilebilir su ile güvenli gıdaya ulaşabilmek için” yapılması gerekenleri sıralıyor. 

MADENCİLİĞE GEÇİT VEREN MEVZUAT…
Tüm alanlarda madencilik uygulamalarının önünü açan maden mevzuatı ve ilgili maddeler:
-Maden Kanunu (Madde 7 ve Madencilik Faaliyetleri İzin Yönetmeliği)
-Orman Kanunu (Madde 16)
-Milli Parklar Kanunu (Madde 11)
-Çevre Kanunu (Korunan Alanların Tespit, Tescil ve Onayına İlişkin Usul ve Esaslara Dair Yönetmelik)
-Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu (Madde 13)
-Mera Kanunu (Madde 14)

Bizi Paylaşın
Continue Reading
Yorum yapmak için tıklayın

Leave a Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir